Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 26 listopada 2003 r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

– jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Osobom, na których ciąży obowiązek alimentacyjny, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:

1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Wysokość świadczenia pielęgnacyjnego

Wysokość świadczenia pielęgnacyjnego w roku 2022 wynosi 2 119 zł

Kryterium wieku

Częstą praktyką organów I instancji jest odmawianie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na wiek w którym powstała niepełnosprawność.

Zgodnie bowiem z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:

1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub

2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

Jednakże należy pamiętać, że wyrokiem z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 Trybunał Konstytucyjny uznał, że art. 17 ust. 1b w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, został uznany za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

Jak podkreślił NSA w wyroku z dnia 6 lipca 2016 r., sygn. akt. I OSK 223/16: „art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych nie może być stosowany w dotychczasowym kształcie swojej treści po wejściu w życie omawianego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, tj. od 23 października 2014 r. Powyższe wynika również z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, który stanowi, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. Jeżeli więc ustrojodawca dopuścił wzruszenie prawomocnego orzeczenia sądowego oraz ostatecznej decyzji administracyjnej, wydanych na podstawie przepisu uznanego następnie przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją RP, jak w niniejszej sprawie, to znaczy, że nie jest dopuszczalne wydanie orzeczenia sądowego oraz decyzji administracyjnej po wejściu w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, w którym Trybunał uznał dany przepis za niezgodny z Konstytucją RP”.

W stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło zatem przymiot konstytucyjności. Wobec tego, w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium (por.m.in. wyroki NSA z dnia 5 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1079/17, z dnia 11 lipca 2017 r., sygn. akt I OSK 1600/16 , wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 5 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Go 274/18). Powoływanie się zatem przez organy na argumentację związaną z naruszeniem art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych jest tym samym niezasadne.

Osoba sprawująca opiekę nad osobą niepełnosprawną ma prawo do zamiany specjalnego zasiłku opiekuńczego (które przysługuje w wysokości 620 zł miesięcznie) na świadczenie pielęgnacyjnego (w wysokości 2 119 zł miesięcznie, kwota aktualna na rok 2022). Jednakże warunkiem uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest rezygnacja ze specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Kancelaria Radcy Prawnego Monika Rodak świadczy kompleksową obsługę w przedmiocie uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, zarówno na etapie składania wniosku o świadczenie pielęgnacyjne we właściwym Ośrodku Pomocy Społecznej, poprzez złożenie odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego jak i reprezentuje – o ile zajdzie taka potrzeba – przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym.

Jeśli potrzebujesz pomocy zadzwoń.